Το ταξίδι:

Εισαγωγικό σημείωμα περί του πολυήμερου ταξιδιού

1η στάση... ΠΑΡΘΕΝΩΝΑΣ, πόλη Νάσβιλ, Τεννεσσί

2η στάση... ΣΕΗΝΤ ΛΟΥΗΣ, Μισσούρι

3η στάση... ΟΜΑΧΑ, Νεμπράσκα (The antiGreek riots, 1909)

......

Οι 'Ελληνες μετανάστες στις ΗΠΑ, από 1870 και μετά, δημιούργησαν τις πρώτες μεγάλες κοινότητες- παροικίες, βασικά στις κεντροδυτικές Πολιτείες των ΗΠΑ, επειδή εκεί χρειάζονταν εργάτες γιά κατασκευή σιδηροδρόμων, εργασίες σε ορυχεία, ανθρακωρυχεία, μεταλλεία, κ.ά.

Αξιόλογα γιά μελέτη:

Hellenic Cultural Association of Utah & The Hellenic Cultural Museum

GREEK MIGRATION TO UTAH

The Peoples of Utah, The Exiled Greeks

Immigrants at the Bingham Canyon Mine

The 1912 Strike in Bingham Canyon

In the Hands of Women: Home Alter Tradition in Utah's Greek Orthodox Homes

The Greeks of Carbon County (Utah)

How Greek immigrants launched the Utah burgers

Early Greek Immigrants (Utah)

......

Μετά την 4ήμερη παραμονή στην πόλη 'Ομαχα, Νεμπράσκα, το ταξίδι συνεχίζεται -οδηγώντας- δυτικά, μέσω του interstate 80, διασχίζοντας όλη την Πολιτεία Νεμπράσκα και μέρος της πολιτείας Γουάϊόμιγκ, προς την ιστορική πόλη ''Σο Λέκι'', όπως αποκαλούσαν την πόλη Salt Lake στην Utah, οι πρώτοι μετανάστες μας, με τα περίφημα ''γκρίκλις''.

Ενδεικτικό και το περίφημο άσμα, ελληνοαμερικάνικο τραγούδι της εποχής, 1927, από τον Χαρίλαο Κρητικό και τον Επαμεινώνδα (Νώντα) Ασημακόπουλο, με τον τίτλο ''τo WEST'' (η Δύση). Ακούστε το σε νέα έκδοση από τον Γ. Νταλάρα κ.ά. και προσοχή στον στίχο.

Η Σολτ Λέηκ Σίτυ (Salt Lake City) στην Πολιτεία Γιούτα (Utah, δυτικές ΗΠΑ), γνωστή και ως Πόλη της ''Αλμυρής Λίμνης'', πήρε το όνομά της από την μεγάλη Αλμυρή Λίμνη, η οποία βρίσκεται κοντά στην πόλη. Αρχικά, ιδρύθηκε από τους Μορμόνους 1847 και ονομάστηκε "Μεγάλη Πόλη της Αλμυρής Λίμνης" (Great Salt Lake City). Το "Μεγάλη" αφαιρέθηκε από την επίσημη ονομασία 1868 και η πόλη ονομάζεται Σολτ Λέηκ Σίτυ.

Η ιστορία της παρουσίας του Ελληνισμού στην πόλη και στις γύρω περιοχές, που αρχίζει τέλη 1880, είναι σημαντική και -δυστυχώς- άγνωστη στο ευρύ κοινό. Επειδή δινόταν προσοχή μόνο στην παρουσία Ελλήνων μεταναστών στην βορειο- ανατολική ακτή ΗΠΑ.

Από τους πρώτους 'Ελληνες στην πόλη Salt Lake, αναφέρονται ο Νίκος Κάστρος και ο Λεωνίδας Σκλήρης, τέλη δεκαετίας 1880. Τον χρόνο 1900 η απογραφή, έχει μόνο 3 'Ελληνες στην περιοχή. Από 1900 και μετά, άρχισε ουσιαστικά η μαζική μετανάστευση Ελλήνων, 2-3 χιλιάδες, στην Γιούτα (Utah).

Η πρώτη ελληνική ορθόδοξη εκκλησία στην πόλη ''Σο Λέκι'' (Salt Lake), ήταν της αγίας Τριάδας (1905).

Την ίδια περίοδο, σχηματίστηκε και η ''ελληνική περιοχή'' στα νότια της πόλης. Αλλά και η δημιουργία των πρώτων -ελληνικής ιδιοκτησίας- επιχειρήσεων.

Φυσικό και αναμενόμενο, οι πρώτοι 'Ελληνες μετανάστες στην Γιούτα και αλλού, να αντιμετωπίσουν διακρίσεις, μικρότερα ημερομίσθια, δύσκολες συνθήκες εργασίας κ.ά. Συνήθιζαν να ζουν μαζί, κοντά, γιά αλληλο- υποστήριξη και καλύτερη αντιμετώπιση των δυσκολιών. Κρατούσαν τις παραδόσεις, τα έθιμα, διατηρούσαν - ομιλούσαν την ελληνική, δημιουργούσαν εκκλησίες.

Χαραχτηριστικές και οι περιπτώσεις με τις νύφες μέσω φωτογραφίας από Ελλάδα, γιά τους μετανάστες, ειδικά την περίοδο λίγο πριν και μετά τον α' βαλκανικό πόλεμο.

Με την κήρυξη του πόλεμου, Οκτώβριο 1912, περισσότεροι από 200 μετανάστες πήγαν στην Ελλάδα, να πολεμήσουν. Και οι Αμερικανοί κατάλαβαν ότι ήταν δύσκολο γιά τους 'Ελληνες να ''αμερικανοποιηθούν''. Αλλά και 350 'Ελληνες κατατάγηκαν στις αμερικάνικες ένοπλες δυνάμεις όταν οι ΗΠΑ μπήκαν στον πόλεμο (14 σκοτώθηκαν), παίρνοντας έτσι και την αμερικάνικη υπηκοότητα.

Οι γεννήσεις παιδιών από τα ζευγάρια των μεταναστών, δημιούργησαν οικοτροφεία και μικρά σχολεία σε σπίτια και αλλού. Δημιουργήθηκαν καφενεία, χαρτοπαικτικές λέσχες κ.ά. Ο ελληνικός τρόπος ζωής, ήταν ο μόνος στις ελληνικές γειτονιές.

Tα εμβάσματα, με χρήματα μεταναστών, βοηθούσαν τις οικογένειές τους στην Ελλάδα.

Η απεργία 1922 στα ορυχεία Carbon County, με πρωτοπόρους 'Ελληνες, αύξησε την αντιμεταναστευτική ρατσιστική υστερία. Η δολοφονία 'Ελληνα από αστυνομικό, συσπείρωσε τους υπόλοιπους 'Ελληνες, που πληρώνονταν λιγότερο από άλλους, υπέρ της απεργίας.

Τότε άρχισε και η ανθελληνική δραστηριότητα της ΚΚΚ (Ku Klux Klan), με επιθέσεις σε 'Ελληνες, απειλές σε Αμερικανούς να μην προσφέρουν υπηρεσίες σε 'Ελληνες, να μην τους δέχονται στις επιχειρήσεις τους κ.ά. Επίσης, έκαναν καταστροφές σε ελληνικές επιχειρήσεις.

Υπήρξαν και δυσάρεστες καταστάσεις με τα ατυχήματα στους χώρους εργασίας, ειδικά στα ορυχεία. Δεκάδες νέοι μετανάστες πέθαναν, αφήνοντας χήρες και ορφανά.

Στις 5 Ιουλίου 1918, οι 'Ελληνες μετανάστες με πρωτοβουλία όσων κατάγονταν από την Κρήτη, έφιαξαν σύλλογο με όνομα ''Μίνως'', γιά να προστατευτούν από ΚΚΚ και διακρίσεις, σε ότι αφορά δικαιώματα και μικρότερα ημερομίσθια.

Κηδεία Ελλήνων μεταναστών
The Castle Gate Μine no. 2 disaster (March 8, 1924) killed 171 coalminers, 114 of whom were married, leaving “417 dependents, including 341 children and 25 expectant mothers… The families of 143 men were left without income or assets... Fifty (in some accounts, 49) were Greek, leaving 19 widows and 41 orphans. (Utah State Historical Society)

.....

Η μεγάλη οικονομική κρίση τέλη 1929 (Depression), είχε άσχημο αντίκτυπο στις ελληνικές παροικίες. Οι εργασίες μειώθηκαν πολύ, αρκετοί μετανάστες έφυγαν γιά άλλες Πολιτείες. Ακόμα και οι 'Ελληνες κτηνοτρόφοι στο Κολοράντο και στο Κάνσας Σίτυ, αναγκάστηκαν να αφήσουν τις περιουσίες τους.

Η απογραφή 1940 έδειξε 4.082 'Ελληνες στην Γιούτα.

Στον β' παγκόσμιο πόλεμο, εκατοντάδες -περίπου 525- 'Ελληνες από την Γιούτα κατατάγηκαν στον αμερικάνικο στρατό, 22 σκοτώθηκαν.

Μετά τον πόλεμο υπήρξε ένα ακόμα κύμα μετανάστευσης από Ελλάδα, αλλά συγκριτικά μικρότερο με αυτό αρχές 1900. Οι νέοι μετανάστες είχαν καλύτερη μόρφωση από τους πρώτους και άρχισαν να δημιουργούν επιχειρήσεις. Παράλληλα, ιδρύθηκαν δύο ακόμα εκκλησίες (προφήτη Ηλία, στο Holladay και Μεταμόρφωσης στο Ogden).

Επίσης, δημιουργήθηκαν ελληνικά σχολεία, με επίκεντρο τις εκκλησίες, χορευτικά συγκροτήματα, φεστιβάλς κ.ά.

Σήμερα, στην πόλη Salt Lake ζούν περίπου 4.500 ελληνικής καταγωγής πολίτες. Στην Πολιτεία Utah, 13.581.
Στην πόλη Salt Lake, υπάρχουν 11 ελληνικά εστιατόρια.
Στην Πολιτεία Γιούτα, 8 ελληνικές ορθόδοξες εκκλησίες.

Η ορεινή (υψόμετρο μέσον όρο 6,100 ft / 1,860 μέτρα), Πολιτεία Γιούτα (Utah), έχει πληθυσμό 3.51 εκατομ., έγινε το 45ο μέλος των ΗΠΑ, 4 Ιανουάριου 1896.
Πρωτεύουσα, η πόλη Σολτ Λέηκ (Salt Lake City) με πληθυσμό (2024) 12,300,762.
Ποσοστό 45% των κατοίκων αναφέρονται ως μέλη της αίρεσης Μορμόνων, με όνομα ''The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints (LDS)''.

Memorial for Greek victims (miners) of the Castle Gate explosion (March 8, 1924)

Μπιούτι (Butte, Montana)
Μετά το Σο Λέκι (Salt Lake City), από περιέργεια και εξαιτίας του άσματος ''Το West'' που αναφέρεται στο Μπιούτι (Butte, δυτική Montana), αποφάσισα να πάω (βόρεια) μέσω Πολιτείας Idaho (interstate 15, δυτικά του Υellowstone Park). Υπέροχα τοπία, υπέροχη διαδρομή. Υπήρχαν πυρκαγιές ανατολικά, στο Υellowstone Park.

Στο Μπιούτι, αρχές 1900, υπήρξε μία μικρή ελληνική παροικία, βασικά εργάτες σε ορυχεία.

H περιοχή ήταν πρωτοπόρα αρχές περασμένου αιώνα γιά απεργίες με έντονη συνδικαλιστική δράση. Στα 1920 στην μεγάλη απεργία που έμεινε στην ιστορία ως Anaconda Road Massacre, σημειώθηκαν βίαια επαισόδια με νεκρούς και τραυματίες.

Σήμερα, ελάχιστοι Αμερικανοί ελληνικής καταγωγής ζουν στην πόλη.
Αξιόλογο το κείμενο γιά την ιστορία των Ελλήνων στην πόλη Βutte, αρχές προηγούμενου αιώνα.

Butte Montana: A Case For The Mining Metropolis

Mετά, πορεία νότια, Κολοράντο, μεταξύ Ludlow και Trinidad, γιά τον ήρωα Λούη Τίκα.

Γιώργος Λυκομήτρος - Αυγ. 2025

Το ταξίδι στις μεσοδυτικές Πολιτείες, μετά την ολοκλήρωσή του, θα υπάρχει -με περισσότερες λεπτομέρειες- και σε e-book.

'Ενα δημόσιο ευχαριστώ στους χορηγούς, γιά το πολυήμερο, πολυέξοδο ταξίδι:
- Ανώνυμος (Α.Κ.) - Φίλιπ Κρίστοφερ (Νέα Υόρκη) - Βασίλης Ματαράγκας (Σικάγο).

''Καφέ Αμάν Αμέρικα''. Τα τραγούδια των Ελλήνων Αμερικής 1923-1955... (ακούστε)

Χρήσιμες πληροφορίες...
- Demetrios Theodoro (1528): A Greek sailor who sailed with the Spanish expedition led by Panfilio de Narváez, he was the first known Greek to land in America. He was captured and killed by natives along the Gulf Coast, near Galveston, Texas.

- Απογοητευτική διαπίστωση... Σε όλες τις ενορίες- κοινότητες της ''Αρχιεπισκοπής Αμερικής'' (ΗΠΑ), που επισκέφθηκα σε διαφορετικές Πολιτείες, δυστυχώς, έχει ''εξαφανιστεί'' η ελληνική γλώσσα. 'Εκλεισαν και τα ελληνικά σχολεία (απογευματινά, νηπιαγωγεία κλπ), από την περασμένη δεκαετία. Εντυπωσιακή η αχρηστία, απραξία, ανικανότητα των ''βολεμένων'' μητροπολιτών.

- Οι Πολιτείες, στην ανατολική και δυτική ακτή ΗΠΑ, έχουν επίδραση από μετανάστες, από Ευρώπη (ανατολικά) και Ασία (δυτικά).Παραδοσιακά, οι κεντροδυτικές Πολιτείες, η ''αυθεντική Αμερική'', είναι συντηρητικές. ''Πατρίδα, θρησκεία, οικογένεια''. Σχεδόν πάντα, ψηφίζουν Ρεπουμπλικάνους. Αραιοκατοικημένες, γεωργικές και κτηνοτροφικές.

- Σε κάθε στάση, σε κάθε επαφή με ανθρώπους ανά τις Πολιτείες, ευκαιρία γιά μάθηση: Eρωτήσεις σε εργαζόμενους σε εστιατόρια, ταχυφαγεία, βενζινάδικα, ξενοδοχεία κ.ά. Πως είναι η ζωή στην περιοχή τους, τι νομίζουν γιά οικονομία, μέλλον κλπ

- Το ραδιόφωνο, αυτοκίνητο, μόνιμα NPR (National Public Radio). Ανάλογα με τις περιοχές στις ΗΠΑ, μεταδίδεται σε συχνότητες μεταξύ 88.1 και 92.9 fm. 'Οτι καλύτερο ραδιοφωνικά, χωρίς διαφημίσεις, τραγούδια. Ενημέρωση, αναλύσεις, διδακτικά θέματα, συνεντεύξεις, σύνδεση με BBC, χωρίς κομματικούς χρωματισμούς κλπ. Δυστυχώς, ο Τραμπ -μεγάλο λάθος- έκοψε την κρατική επιχορήγηση των 6 δισ. δολ. τον χρόνο. Και συντηρούνται με συνεισφορές πολιτών.
- Η κυκλοφορία στους μεγάλους διαπολιτειακούς αυτοκινητόδρομους (US Interstate Highways), είναι 10% με μεγάλα φορτηγά των 18 τροχών. Mερικές φορές, επειδή κινούνται στις δεξιές λωρίδες, είναι δύσκολο να δεις τις πινακίδες στην άκρη του δρόμου.
- 'Ομορφη Πολιτεία, σε ότι αφορά καθαριότητα, δρόμους, ειδικά περιοχές ανάπαυσης (rest areas), η 'Αϊοβα.
- Οι τιμές βενζίνας παίζουν κερδοσκοπικά... 3.19 δολ. το γαλόνι σε Φλόριδα και Ιλλινόις, από 2.65 ίσαμε 2.85 δολ το γαλόνι στις Πολιτείες Τζόρτζια, Τεννεσσί, Μιζούρι, Κεντάκυ, 'Αϊοβα, Νεμπράσκα (30 Ιουλίου με 8 Αυγούστου '25).
- Τα highways / interstates γιά εκατοντάδες μίλια, είναι σαν να διασχίζεις δάση. Κίνδυνος αν πεταχτεί ελάφι ή (δυτικά) π.χ. Γουαϊόμινγκ, Μπάφαλο, την νύχτα μπροστά στο αυτοκίνητο, με την ταχύτητα των 70+ ml / hr - 113+ km / hr.

- «In 1900, Greece maintained nine consular offices in the United States - consuls in New York, where the Consul General was located; Chicago; Boston; Philadelphia; and San Francisco. Vice-Consuls provided services in Norfolk, Virginia; St, Louis, Missouri; Nashville, Tennessee; and Lowell, Massachusetts. On December 7, 1900, the King of Greece issued a decree naming a fifth Vice-Consul: George Scholomiti of Butte, Μοntana». (''The Verdigris Project'')

Στόχος του ''ταξιδιού'': Τα ''κομμάτια'' της ιστορίας μας στις ΗΠΑ, ανά Πολιτεία- περιοχή, να συγκεντρωθούν -ολικά- σε ένα μεγάλο ''κομμάτι'', ένα βιβλίο. Με την ελπίδα, στην Ελλάδα και ανά τις παροικίες μας στην υφήλιο, να διδάσκεται στα σχολεία η λαμπρή ιστορία του Ελληνισμού Αμερικής και γενικά του απόδημου Ελληνισμού.

Το ταξίδι... Οδηγώντας. Το αυτοκίνητο Honda CR-V, Hybrid / Sport 2025. Μαζί και τα απαραίτητα: Φωτογραφική μηχανή / Camera Sony 20.1 mp... Computer Dell tower ect1250 (32 gb) εφοδιασμένο με τα προγράμματα Adobe (και 2 σακούλες καφές ''Παπαγάλος -Λουμίδη'', μαζί με ηλεκτρικό ''μάτι'' και μπρίκι).